دفترچه کنکورانتخاب رشتهسهمیهسازمان سنجش

دفترچه کنکور ۱۴۰۶: راهنمای سهمیه و انتخاب رشته

سه سند مختلف «دفترچه کنکور» نام دارند؛ این راهنما هر سه را باز می‌کند و می‌گوید کدام بخش‌ها واقعاً سرنوشت قبولی را تعیین می‌کنند.

نوشتهٔ تیم جاست۲۰۲۶/۰۸/۰۲۱۲ دقیقه مطالعه

سه سند کاملاً متفاوت در ایران «دفترچه کنکور» صدا زده می‌شوند و هر سه در یک سال به دست تو می‌رسند: دفترچهٔ راهنمای ثبت‌نام که همزمان با باز شدن ثبت‌نام منتشر می‌شود، دفترچهٔ راهنمای انتخاب رشته که شهریور و بعد از کارنامهٔ اولیه می‌آید، و دفترچهٔ سؤال که سر جلسه جلویت می‌گذارند. بیشتر سردرگمی داوطلب‌ها از همین‌جا شروع می‌شود: کسی که دنبال «تعداد سؤال زیست» است و کسی که دنبال «شرایط سهمیهٔ منطقه» است، هر دو یک عبارت را جست‌وجو می‌کنند و به دو سند کاملاً بی‌ربط می‌رسند.

این راهنما هر سه را باز می‌کند، بخش‌به‌بخش می‌گوید داخل هرکدام چه چیزی است، و بیشترین وقتش را روی همان چند صفحه‌ای می‌گذارد که هر سال جای یک عده را عوض می‌کند: سهمیه، ظرفیت، و ضوابط پذیرش رشته‌محل‌ها. مطالب هم برای گروه علوم تجربی نوشته شده و هم برای گروه علوم انسانی.

پیش از هر چیز یک هشدار: تا امروز سازمان سنجش هیچ تاریخ ثبت‌نام یا برگزاری‌ای برای آزمون سراسری ۱۴۰۶ منتشر نکرده است. تقویم اعلام‌شدهٔ ۱۴۰۶ فقط مقاطع بالاتر را پوشش می‌دهد: کارشناسی ارشد ۱۴۰۶ با ثبت‌نام ۱۶ تا ۲۲ آذر ۱۴۰۵ و برگزاری ۱۶ و ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۶، و دکتری ۱۴۰۶ با ثبت‌نام ۳ تا ۹ آبان ۱۴۰۵ و برگزاری ۱۶ بهمن ۱۴۰۵. هر تاریخی که جایی برای کنکور سراسری ۱۴۰۶ دیدی، تا وقتی روی sanjesh.org نیامده حدس است، نه خبر.

سه سندی که همه‌شان «دفترچه کنکور» نام دارند

ساده‌ترین راه برای گم نشدن این است که هر سه را روی تقویم بچینی. جدول زیر چرخهٔ کامل ۱۴۰۵ را به‌عنوان مرجع نشان می‌دهد، چون آخرین چرخه‌ای است که تاریخ‌هایش منتشر شده، و کنارش وضعیت امروزِ ۱۴۰۶ را می‌گذارد.

تقویم سه دفترچه: آنچه در چرخهٔ ۱۴۰۵ رخ داد و وضعیت ۱۴۰۶
سند چه چیزی داخلش است در چرخهٔ ۱۴۰۵ وضعیت ۱۴۰۶
دفترچهٔ راهنمای ثبت‌نام (شمارهٔ ۱) شرایط عمومی و اختصاصی، مدارک، سهمیه‌ها، مقررات وظیفه منتشر شد در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، همزمان با آغاز ثبت‌نام اعلام نشده
بازهٔ ثبت‌نام تکمیل تقاضانامهٔ اینترنتی و دریافت کد پیگیری ۲۷ اردیبهشت تا ۲ خرداد ۱۴۰۵ اعلام نشده
کارنامهٔ اولیه نمرهٔ کل، تراز، رتبه در سهمیه و مجاز بودن به انتخاب رشته ۹ شهریور ۱۴۰۵ اعلام نشده
دفترچهٔ راهنمای انتخاب رشته (شمارهٔ ۲) ضوابط گزینش و جداول کدرشته‌محل با ظرفیت ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ اعلام نشده
بازهٔ انتخاب رشته ثبت حداکثر ۱۵۰ کدرشته‌محل به ترتیب اولویت ۱۱ تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ اعلام نشده
دفترچهٔ سؤال فقط مواد اختصاصی؛ دروس عمومی از آزمون حذف شده‌اند سر جلسهٔ آزمون، در نوبت تیر ساختار پابرجاست، تاریخ اعلام نشده

به فاصلهٔ سطر چهارم و پنجم نگاه کن: در ۱۴۰۵ بین انتشار دفترچهٔ انتخاب رشته و بسته شدن فرم، پنج روز بود و دفترچه دو روز بعد از کارنامه بیرون آمد. یعنی سنگین‌ترین تصمیم تحصیلی زندگی یک نفر در پنجرهٔ کوتاهی گرفته می‌شود که هیچ‌کس در آن فرصت خواندن آرام هفتصد صفحه جدول را ندارد. تنها راه نجات، خواندن ضوابط پیش از آن پنجره است.

دفترچهٔ شمارهٔ یک: راهنمای ثبت‌نام

این دفترچه همزمان با شروع ثبت‌نام روی سایت سازمان سنجش می‌آید و در چرخهٔ ۱۴۰۵ در تاریخ ۲۷ اردیبهشت منتشر شد. دو بخش دارد و اکثر داوطلب‌ها فقط بخش اول را نگاه می‌کنند، در حالی که تصمیم‌های سرنوشت‌ساز در بخش دوم پنهان‌اند.

بخش اول: راهنمای عملی ثبت‌نام

اقدامات قبل از ثبت‌نام، شرایط عمومی و اختصاصی داوطلب، فهرست مدارک، و مرحله‌به‌مرحلهٔ پر کردن تقاضانامه. چیزهایی که باید پیش از باز کردن فرم آماده داشته باشی: مشخصات شناسنامه و کارت ملی، نشانی و کد پستی، عکس تمام‌رخ با مشخصات خواسته‌شده، کد سوابق تحصیلی، معدل کل دیپلم، و برای آقایان کد وضعیت نظام وظیفه. در پایان، یک کد پیگیری می‌گیری که تنها سند اثبات ثبت‌نام توست.

هزینهٔ ثبت‌نام در چرخهٔ ۱۴۰۵ مبلغ ۴۰۰ هزار تومان بود، به‌علاوهٔ ۲۰ هزار تومان بابت خدمات پیامکی، یعنی در مجموع ۴۲۰ هزار تومان. داوطلبی که علاوه بر گروه آزمایشی اصلی‌اش می‌خواهد در گروه‌های شناور هنر یا زبان هم شرکت کند، مبلغ جداگانه‌ای می‌پردازد. برای ۱۴۰۶ هنوز رقمی اعلام نشده است.

در ۱۴۰۵ داوطلب باید یکی از مدارک تحصیلی مورد قبول را تا پایان شهریور همان سال به دست می‌آورد تا پذیرشش قطعی شود. اگر دانش‌آموز پایهٔ دوازدهمی یا در حال اخذ مدرکی، این جمله را در دفترچهٔ سال خودت پیدا کن و تاریخش را روی تقویم بگذار؛ نبود همین یک مدرک، قبولی را باطل می‌کند.

بخش دوم: شرایط و مقررات شرکت در آزمون

اینجا دوره‌های تحصیلی توضیح داده می‌شوند (روزانه، نوبت دوم، پیام نور، غیرانتفاعی، پردیس خودگردان و مجازی)، مقررات وظیفهٔ عمومی می‌آید (از جمله این قاعده که مشمولان غایب و اخراجی‌های دانشگاه‌ها تا پایان خدمت مجاز به ادامهٔ تحصیل نیستند)، و مهم‌تر از همه، سهمیه‌ها تعریف می‌شوند. سهمیه‌ای که در همین بخش انتخاب می‌کنی، تا آخر مسیر با تو می‌ماند.

سهمیه: پرخواننده‌ترین و بدفهم‌ترین بخش دفترچه

سهمیه یک تخفیف نیست، یک تغییر رقیب است. تو با کل داوطلبان کشور مقایسه نمی‌شوی، با هم‌گروهی‌های سهمیهٔ خودت مقایسه می‌شوی. به همین دلیل عددی که در کارنامه واقعاً به کارت می‌آید «رتبه در سهمیه» است، نه رتبهٔ کشوری؛ رتبهٔ کشوری چون تأثیر سهمیه را نادیده می‌گیرد، ملاک ضعیف‌تری برای پیش‌بینی قبولی است.

سهمیهٔ مناطق ۱، ۲ و ۳

منطقه‌بندی بر پایهٔ عدالت آموزشی ساخته شده: داوطلبانی که به امکانات آموزشی و رفاهی بهتری دسترسی داشته‌اند در منطقهٔ ۱، سطح متوسط در منطقهٔ ۲، و مناطق کم‌برخوردار در منطقهٔ ۳ قرار می‌گیرند. تعیین منطقه با بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر دبیرستان یا هنرستان انجام می‌شود، نه با محل تولد و نه با محل زندگی فعلی.

قاعده‌ای که هر سال عده‌ای را غافلگیر می‌کند این است: اگر آن سه سال را در مناطق مختلفی گذرانده باشی، منطقهٔ مرفه‌تر برایت لحاظ می‌شود، نه منطقه‌ای که بیشتر در آن بوده‌ای و نه منطقهٔ سال آخر. یعنی یک سال تحصیل در شهر بزرگ می‌تواند سهمیهٔ سه‌ساله را جابه‌جا کند.

در توزیع ظرفیت، منابع کنکوری برای دوره‌های اخیر تقسیم ۲۵ درصد برای منطقهٔ ۱، ۳۵ درصد برای منطقهٔ ۲ و ۴۰ درصد برای منطقهٔ ۳ را گزارش می‌کنند، البته پس از کسر سهم کمیتهٔ ایثارگران. این نسبت‌ها ثابت و ابدی نیستند و مرجع قطعی‌شان همان چند صفحهٔ دفترچهٔ سال خودت است، نه هیچ وبلاگی.

سهمیهٔ ایثارگران و بقیهٔ سهمیه‌ها

سهمیهٔ ایثارگران به دو دستهٔ ۲۵ درصدی و ۵ درصدی تقسیم می‌شود؛ دستهٔ ۵ درصدی از کنکور ۹۶ به مجموعهٔ سهمیه‌ها اضافه شد. کنار این‌ها، دفترچه سهمیه‌های رزمندگان، خانوادهٔ شهدا، بهیاری، کارمندان و مناطق حادثه‌دیده را هم تعریف می‌کند. داوطلب در زمان ثبت‌نام گروه سهمیه‌اش را در فرم اینترنتی مشخص می‌کند و از آن لحظه رقابتش درون‌گروهی می‌شود.

یک قید مهم که خیلی‌ها از قلم می‌اندازند: اگر داوطلب مشمول سهمیه حد نصاب قبولی را کسب نکرده باشد، حتی با وجود خالی ماندن ظرفیت هم سهمیه برایش اعمال نمی‌شود. سهمیه رقیب را کوچک می‌کند، ولی کف علمی را حذف نمی‌کند.

سهمیه در عمل: رقیب تو چه کسی است
سهمیه مبنای تعیین رقابت با چه کسی
منطقهٔ ۱ بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر دبیرستان فقط داوطلبان منطقهٔ ۱
منطقهٔ ۲ همان قاعده، شهرهای با امکانات متوسط فقط داوطلبان منطقهٔ ۲
منطقهٔ ۳ همان قاعده، مناطق کم‌برخوردار فقط داوطلبان منطقهٔ ۳
ایثارگران ۲۵ درصدی اعلام در فرم ثبت‌نام و تأیید مراجع ذی‌ربط هم‌گروهی‌های همان سهمیه، مشروط به حد نصاب
ایثارگران ۵ درصدی سهمیهٔ افزوده‌شده از کنکور ۹۶ هم‌گروهی‌های همان سهمیه، مشروط به حد نصاب

دفترچهٔ شمارهٔ دو: انتخاب رشته و جدول کدرشته‌محل

این دفترچه بعد از کارنامهٔ اولیه منتشر می‌شود و ساختارش سه لایه دارد: بخش اول توضیح نحوهٔ انتخاب رشته و ضوابط گزینش، بخش دوم جداول کدرشته‌محل به تفکیک دوره و گروه آزمایشی، و بخش سوم پیوست‌ها و معرفی دانشگاه‌ها و شرایط خاصشان. تو حداکثر ۱۵۰ کدرشته‌محل از میان کدهای گروه آزمایشی خودت می‌توانی انتخاب کنی، و ترتیبی که می‌نویسی همان ترتیبی است که نرم‌افزار گزینش دنبال می‌کند.

هر سطر جدول چه چیزی به تو می‌گوید

سطرهای بخش دوم فقط نام دانشگاه و رشته نیستند. هر ردیف معمولاً این ستون‌ها را دارد: کدرشته‌محل، نام دانشگاه، عنوان رشته، مقطع، نوع دوره، جنس پذیرش، ظرفیت و استان. سه ستون از این‌ها بی‌سروصداتر از بقیه‌اند و بیشتر از بقیه ضربه می‌زنند:

  • جنس پذیرش: بعضی کدها فقط زن یا فقط مرد می‌پذیرند. کد اشتباه یعنی یک اولویت سوخته.
  • ظرفیت: عددی که تعیین می‌کند آن کد واقعاً یک انتخاب است یا یک آرزو. ظرفیت تک‌رقمی با ظرفیت پنجاه‌نفره دو دنیای متفاوت‌اند، حتی اگر نام رشته و دانشگاه یکی باشد.
  • ستون توضیحات: کوتاه‌ترین ستون جدول و گران‌ترینشان. شرط سنی، تعهد خدمت، شهریه، محل تحصیل متفاوت با نام دانشگاه و مصاحبه، همه در همین ستون یا در پیوست‌های بخش سوم می‌آیند.

قبل از پر کردن فرم، فهرست کوتاه خودت را روی کاغذ بنویس و برای هر کد سه چیز را جدا یادداشت کن: ظرفیت، نوع دوره و متن کامل توضیحات. اگر برای کدی نمی‌توانی این سه را بگویی، هنوز آن کد را نخوانده‌ای.

نوع دوره را با نام دانشگاه اشتباه نگیر

جداول شامل دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، پیام نور، غیرانتفاعی، پردیس خودگردان و مجازی می‌شوند. نام دانشگاه در همهٔ این‌ها می‌تواند یکسان باشد در حالی که شهریه، محل تحصیل و شرایط ادامهٔ تحصیل کاملاً فرق کند. داوطلبی که فقط عنوان دانشگاه را می‌بیند و ستون دوره را نمی‌خواند، ممکن است با تصور قبولی در دورهٔ روزانه، در دوره‌ای شهریه‌پرداز پذیرفته شود.

بومی‌گزینی: چرا رتبهٔ برابر همه‌جا یک نتیجه نمی‌دهد

گزینش رشته‌ها به صورت استانی، ناحیه‌ای، قطبی یا کشوری انجام می‌شود. در رشته‌هایی که گزینش کشوری دارند بومی‌گزینی اعمال نمی‌شود و صرفاً نمره ملاک است؛ اما در گزینش‌های بومی، بخش عمدهٔ ظرفیت به داوطلبان بومی می‌رسد. در گزارش‌های منتشرشده حدود ۸۰ درصد ظرفیت به بومی و حدود ۲۰ درصد به غیربومی اختصاص می‌یابد، و در دوره‌های پیام نور تقسیم ۷۰ درصد بومی شهرستان و ۳۰ درصد شهرستان‌های تحت پوشش گزارش شده است. نتیجهٔ عملی‌اش این است که دو داوطلب با رتبهٔ نزدیک و استان متفاوت، می‌توانند دو سرنوشت متفاوت داشته باشند.

پیوست‌ها و رشته‌های شرط‌دار

بخش سوم دفترچه جایی است که شرایط ویژه می‌نشیند: دانشگاه فرهنگیان، مؤسسات وابسته به نیروهای مسلح، رشته‌های علوم پزشکی با آزمون یا مصاحبهٔ اختصاصی، و دانشگاه‌هایی مانند شاهد و امام صادق که گزینش خاص خودشان را دارند. اگر یکی از این‌ها در فهرست توست، خواندن پیوست از خواندن جدول واجب‌تر است.

دفترچهٔ سؤال: آنچه سر جلسه به دستت می‌رسد

سومین «دفترچه»، دفترچهٔ سؤال است و مهم‌ترین تغییرش این است که دروس عمومی از آزمون حذف شده‌اند و جای آن‌ها را سوابق تحصیلی گرفته است. یعنی دفترچهٔ عمومی که سال‌ها اولین پاکت روی میز بود، دیگر وجود ندارد. در دوره‌های اخیر مواد اختصاصی گروه تجربی در سه دفترچهٔ جداگانه و مواد اختصاصی گروه انسانی در دو دفترچه ارائه شده است.

دربارهٔ تعداد سؤال هر درس با احتیاط پیش برو. منابع غیررسمی اعداد ناهمخوانی منتشر می‌کنند؛ برای نمونه یک منبع زیست‌شناسی را ۴۵ سؤال و منبعی دیگر ۵۰ سؤال نوشته و همان منابع خودشان تصریح می‌کنند تعداد سؤالات ۱۴۰۵ هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده است. تنها جایی که این عدد رسمی می‌شود، دفترچهٔ راهنمای همان سال و اطلاعیه‌های سازمان سنجش است.

ضرایب اما وضعیت روشن‌تری دارند، چون با حذف زیرگروه‌ها (مصوبهٔ شورای عالی انقلاب فرهنگی) ضریب هر درس در تمام رشته‌های یک گروه آزمایشی یکسان شده است. جدول زیر ضرایب اعلام‌شدهٔ دروس اختصاصی گروه انسانی برای ۱۴۰۵ است که تا امروز تغییری نکرده:

ضرایب دروس اختصاصی گروه علوم انسانی، اعلام‌شده برای ۱۴۰۵
درس ضریب یعنی چه
زبان و ادبیات فارسی (اختصاصی)۸سنگین‌ترین درس گروه؛ بیشترین بازده ساعت مطالعه
ریاضی و آمار۶دومین ضریب؛ درسی که انسانی‌ها زودتر از همه رهایش می‌کنند
زبان عربی۵هم‌وزن با سه درس بعدی
تاریخ و جغرافیا۵دو کتاب در یک ضریب
علوم اجتماعی۵هم‌وزن با عربی
فلسفه و منطق۵هم‌وزن با عربی
اقتصاد۲کم‌ضریب ولی کم‌حجم؛ بازده خوبی دارد
روان‌شناسی۲کم‌ضریب و پرطرفدار؛ مراقب زمانی که رویش می‌گذاری باش

قانونی که خواندن دفترچه را از همیشه واجب‌تر کرده

دو تغییر ساختاری، معنی دفترچه را عوض کرده‌اند و هر دو باید در برنامه‌ریزی‌ات دیده شوند.

اول، وزن نمرات. بر پایهٔ آنچه برای ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ منتشر شده، ۶۰ درصد نمرهٔ کل از سابقهٔ تحصیلی می‌آید (۲۰ درصد پایهٔ یازدهم و ۴۰ درصد پایهٔ دوازدهم) و ۴۰ درصد از آزمون اختصاصی، آن هم با تأثیر قطعی و بر اساس مصوبهٔ اسفند ۱۴۰۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی. در گروه‌های شناور هنر و زبان‌های خارجی سهم آزمون ۷۰ درصد گزارش شده است. یعنی امتحان نهایی دیگر یک آزمون مدرسه‌ای نیست، بخش بزرگ‌تر کارنامهٔ کنکور توست.

دوم، تعداد نوبت‌ها. از آزمون سراسری ۱۴۰۵ به بعد کنکور اختصاصی یک بار در سال برگزار می‌شود و نتیجه‌اش فقط برای پذیرش همان سال اعتبار دارد؛ خبری از جدا بودن نوبت اول و دوم و از آزمون دی‌ماه نیست. هر برنامه‌ای که با فرض «اگر نوبت اول بد شد، نوبت دوم جبران می‌کنم» بسته شده باشد، دیگر روی هوا است.

خلاصهٔ عملی این دو تغییر: اگر پایهٔ یازدهم و دوازدهم را جدی نگرفته باشی، هیچ رتبه‌ای در آزمون اختصاصی آن ۶۰ درصد را کامل جبران نمی‌کند؛ و چون فقط یک نوبت در سال هست، اشتباه در پر کردن فرم ثبت‌نام یا انتخاب رشته یک سال تمام هزینه دارد، نه چند ماه.

شش اشتباهی که در دفترچه کمین کرده‌اند

  1. سهمیهٔ منطقه را از روی محل زندگی زدن. ملاک، بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر دبیرستان است و اگر جابه‌جا شده‌ای، منطقهٔ مرفه‌تر اعمال می‌شود.
  2. اعتماد به رتبهٔ کشوری به‌جای رتبه در سهمیه. گزینش درون سهمیه انجام می‌شود؛ رتبهٔ کشوری برای تعریف کردن خوب است، برای انتخاب رشته نه.
  3. نخواندن ستون توضیحات. تعهد خدمت، شهریه، محل تحصیل واقعی و شرط مصاحبه همگی در همان ستون کوتاه‌اند.
  4. یکی گرفتن نام دانشگاه با نوع دوره. روزانه، نوبت دوم، پیام نور، غیرانتفاعی، پردیس و مجازی زیر یک نام دانشگاه کنار هم می‌نشینند.
  5. نادیده گرفتن بومی‌گزینی. در گزینش‌های استانی و ناحیه‌ای و قطبی، سهم بزرگ ظرفیت به بومی‌ها می‌رسد؛ در گزینش کشوری اصلاً چنین چیزی وجود ندارد.
  6. پر نکردن هر ۱۵۰ اولویت. سقف ۱۵۰ کدرشته‌محل یک هدیه است، نه یک آزمون تحمل. اولویت‌های پایین هزینه‌ای ندارند و فقط وقتی خوانده می‌شوند که بالایی‌ها پر شده باشند.

یک روش یک‌ساعته برای خواندن دفترچه

هفتصد صفحه جدول را کسی از اول تا آخر نمی‌خواند. کاری که جواب می‌دهد این است:

  • ۱۵ دقیقهٔ اول: فقط بخش سهمیه‌ها و ضوابط گزینش را بخوان و سهمیهٔ خودت را با قاعدهٔ سه سال آخر دبیرستان تعیین کن. این کار را همان اردیبهشت انجام بده، نه شهریور.
  • ۲۰ دقیقهٔ دوم: در دفترچهٔ انتخاب رشته فقط صفحه‌های گروه آزمایشی خودت را جدا کن و کدهای مربوط به رشته‌های موردنظرت را با ظرفیت و نوع دوره در یک فهرست بنویس.
  • ۱۵ دقیقهٔ سوم: برای هر کد فهرست، ستون توضیحات و پیوست مربوطه را بخوان و کدهایی را که شرط ناسازگار دارند خط بزن.
  • ۱۰ دقیقهٔ آخر: فهرست باقی‌مانده را به ترتیب علاقه مرتب کن، نه به ترتیب احتمال قبولی. مرتب‌سازی بر اساس شانس، کار نرم‌افزار گزینش است، نه کار تو.

فاصله‌ای که بین «فهمیدن دفترچه» و «رسیدن به رتبه‌ای که آن کدها را باز کند» وجود دارد، با برنامه پر می‌شود. اپلیکیشن جاست همین بخش را برمی‌دارد: درس‌نامه، کارت و تست را روی یک چرخهٔ مرور فاصله‌دار می‌چیند تا تصمیم روزانهٔ «امروز چه بخوانم» را از دوشت بردارد. برای چارچوب کلی‌اش، راهنمای برنامه‌ریزی مطالعهٔ کنکور را ببین.

برای ۱۴۰۶ دقیقاً چه چیزی هنوز اعلام نشده است

صادقانه‌ترین چیزی که امروز می‌شود گفت این است: تاریخ انتشار دفترچهٔ ثبت‌نام، بازهٔ ثبت‌نام، تاریخ برگزاری آزمون، هزینهٔ ثبت‌نام، تعداد سؤال هر درس، تاریخ کارنامه و بازهٔ انتخاب رشتهٔ آزمون سراسری ۱۴۰۶ هیچ‌کدام هنوز منتشر نشده‌اند. آنچه پابرجاست، ساختار است: دو دفترچهٔ راهنما، سقف ۱۵۰ کدرشته‌محل، منطقی که سهمیه‌ها بر آن سوارند، حذف دروس عمومی و تقسیم ۶۰ به ۴۰ بین سابقهٔ تحصیلی و آزمون اختصاصی. روی ساختار برنامه بریز و منتظر تاریخ‌ها بمان.

یک عادت ساده که هزینه‌اش صفر است: هفته‌ای یک بار sanjesh.org را باز کن و بخش اطلاعیه‌ها را نگاه کن. تمام تغییرات از همان‌جا اعلام می‌شود و کانال‌ها و سایت‌ها همیشه با تأخیر و گاهی با تحریف بازنشرش می‌کنند.

جمع‌بندی

دفترچهٔ کنکور کتاب مقررات نیست، نقشهٔ زمین بازی است. دفترچهٔ ثبت‌نام تعیین می‌کند با چه کسی رقابت کنی، دفترچهٔ انتخاب رشته تعیین می‌کند کدام درها برایت باز است، و دفترچهٔ سؤال فقط جایی است که نتیجه‌اش را می‌بینی. کسی که سهمیه‌اش را اردیبهشت می‌داند و ستون توضیحات را شهریور می‌خواند، سال بعد سر کلاسی می‌نشیند که خودش انتخاب کرده. اگر همین امسال داوطلبی، یک ساعت وقت برای این سه سند بگذار؛ ارزانی‌ترین یک ساعت کل مسیرت است. برای نظم دادن به بقیهٔ راه هم راهنمای جمع‌بندی در زمان کم نقطهٔ شروع خوبی است.

واژگان کلیدی

کدرشته‌محل
عدد یکتایی که ترکیب یک رشته، یک دانشگاه، یک دوره و یک محل تحصیل را مشخص می‌کند؛ داوطلب حداکثر ۱۵۰ کد را به ترتیب اولویت ثبت می‌کند.
سهمیهٔ مناطق
دسته‌بندی داوطلبان به مناطق ۱، ۲ و ۳ بر پایهٔ بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر دبیرستان؛ در صورت تحصیل در چند منطقه، منطقهٔ مرفه‌تر لحاظ می‌شود.
رتبه در سهمیه
جایگاه داوطلب در میان هم‌گروهی‌های سهمیهٔ خودش؛ ملاک واقعی گزینش، برخلاف رتبهٔ کشوری که تأثیر سهمیه را نادیده می‌گیرد.
حد نصاب سهمیه
کف علمی لازم برای بهره‌مندی از سهمیه؛ اگر داوطلب آن را کسب نکند، حتی با خالی ماندن ظرفیت هم سهمیه اعمال نمی‌شود.
نوع دوره
روزانه، نوبت دوم، پیام نور، غیرانتفاعی، پردیس خودگردان یا مجازی؛ زیر یک نام دانشگاه، شهریه و شرایط تحصیل کاملاً متفاوت است.
بومی‌گزینی
اختصاص بخش عمدهٔ ظرفیت به داوطلبان بومی در گزینش‌های استانی، ناحیه‌ای و قطبی؛ در گزینش کشوری اعمال نمی‌شود.
کارنامهٔ اولیه
گزارشی که پیش از انتخاب رشته منتشر می‌شود و نمرهٔ کل، تراز، رتبه در سهمیه و مجاز بودن داوطلب را نشان می‌دهد؛ در چرخهٔ ۱۴۰۵ در ۹ شهریور آمد.
کد سوابق تحصیلی
کدی که هنگام ثبت‌نام برای اتصال نمرات امتحان نهایی به پروندهٔ داوطلب وارد می‌شود؛ بدون آن ثبت‌نام کامل نمی‌شود.
ستون توضیحات
کوتاه‌ترین ستون جدول کدرشته‌محل که شرط سنی، تعهد خدمت، شهریه، محل تحصیل واقعی و الزام مصاحبه در آن نوشته می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار

دفترچه کنکور ۱۴۰۶ کِی منتشر می‌شود؟
تا امروز سازمان سنجش هیچ تاریخی برای انتشار دفترچهٔ ثبت‌نام یا برگزاری آزمون سراسری ۱۴۰۶ اعلام نکرده است. تنها مرجع، اطلاعیه‌های sanjesh.org است. برای اینکه بدانی الگو معمولاً چه شکلی است، در چرخهٔ ۱۴۰۵ دفترچهٔ ثبت‌نام در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر شد و ثبت‌نام تا ۲ خرداد ۱۴۰۵ ادامه داشت؛ دفترچهٔ انتخاب رشته هم در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ آمد.
«دفترچه کنکور» دقیقاً به کدام سند گفته می‌شود؟
به سه سند متفاوت. دفترچهٔ راهنمای ثبت‌نام (شمارهٔ ۱) که شرایط، مدارک، مقررات وظیفه و سهمیه‌ها را دارد؛ دفترچهٔ راهنمای انتخاب رشته (شمارهٔ ۲) که ضوابط گزینش و جداول کدرشته‌محل با ظرفیت را دارد؛ و دفترچهٔ سؤال که سر جلسهٔ آزمون به دستت می‌رسد. جست‌وجوی یک عبارت، هر سه را برمی‌گرداند.
سهمیهٔ منطقه‌ام را از کجا بفهمم؟
از بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر دورهٔ دبیرستان یا هنرستان، نه از محل تولد و نه از شهری که الان در آن زندگی می‌کنی. اگر آن سه سال را در مناطق مختلفی گذرانده باشی، منطقهٔ مرفه‌تر برایت اعمال می‌شود. تعریف دقیق مناطق در بخش سهمیه‌های دفترچهٔ ثبت‌نام همان سال آمده است.
حداکثر چند رشته می‌توانم در انتخاب رشته بنویسم؟
حداکثر ۱۵۰ کدرشته‌محل از میان کدهای گروه آزمایشی خودت. توصیهٔ عملی این است که این سقف را تا جایی که کد مناسب داری پر کنی؛ اولویت‌های پایین‌تر هیچ هزینه‌ای برایت ندارند و فقط زمانی بررسی می‌شوند که اولویت‌های بالاتر پر شده باشند.
آیا دروس عمومی هنوز در کنکور آزمون گرفته می‌شود؟
نه. دروس عمومی از آزمون حذف شده‌اند و جای آن‌ها را سوابق تحصیلی گرفته است، بنابراین دفترچهٔ عمومی دیگر وجود ندارد. در دوره‌های اخیر مواد اختصاصی گروه تجربی در سه دفترچه و مواد اختصاصی گروه انسانی در دو دفترچه ارائه شده است.
سابقهٔ تحصیلی چقدر در نتیجهٔ کنکور اثر دارد؟
بر پایهٔ آنچه برای ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ منتشر شده، ۶۰ درصد نمرهٔ کل از سابقهٔ تحصیلی می‌آید (۲۰ درصد پایهٔ یازدهم و ۴۰ درصد پایهٔ دوازدهم) و ۴۰ درصد از آزمون اختصاصی، با تأثیر قطعی و بر اساس مصوبهٔ اسفند ۱۴۰۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی. در گروه‌های هنر و زبان سهم آزمون ۷۰ درصد گزارش شده است.
اگر نتیجهٔ آزمون خوب نشد، می‌توانم نوبت دوم شرکت کنم؟
نه. از آزمون سراسری ۱۴۰۵ به بعد کنکور اختصاصی یک بار در سال برگزار می‌شود و نتیجه‌اش فقط برای پذیرش همان سال اعتبار دارد؛ جدایی نوبت اول و دوم و آزمون دی‌ماه برداشته شده است. برنامه‌ریزی را باید بر پایهٔ یک فرصت در سال ببندی.
هزینهٔ ثبت‌نام کنکور چقدر است؟
برای ۱۴۰۶ هنوز رقمی اعلام نشده است. در چرخهٔ ۱۴۰۵ هزینهٔ ثبت‌نام ۴۰۰ هزار تومان بود، به‌علاوهٔ ۲۰ هزار تومان بابت خدمات پیامکی، یعنی در مجموع ۴۲۰ هزار تومان. شرکت در گروه‌های شناور هنر یا زبان مبلغ جداگانه‌ای دارد.

راهنماهای مرتبط