ارشد روانشناسی با لیسانس غیر مرتبط: شرایط و مسیر ۱۴۰۶
با هر لیسانسی میشود سراغ ارشد روانشناسی رفت، ولی فقط از یکی از دو در؛ اینجا دقیقاً میبینی کدام در باز است و پشتش چه چیزی منتظرت است.
جواب کوتاه: بله، اما فقط از یک در. آزمون کارشناسی ارشد ناپیوستهٔ وزارت علوم شرط تجانس رشتهٔ کارشناسی با روانشناسی را برداشته است؛ با لیسانس مهندسی، حسابداری، ادبیات، مدیریت یا هر رشتهٔ دیگری میتوانی در مجموعهٔ روانشناسی، یعنی کدرشتهٔ امتحانی ۱۱۳۳، ثبتنام کنی. آزمون وزارت بهداشت این در را باز نکرده و همچنان فقط فهرست بستهای از عناوین کارشناسی را میپذیرد.
این تفاوت، مهمترین چیزی است که باید پیش از خریدن اولین کتاب بدانی، چون تعیین میکند سراغ کدام دفترچه، کدام ضرایب و کدام گرایشها بروی. در ادامه دقیقاً میبینی چه چیزی مجاز است، کدام مصوبه ممکن است همین در باز را ببندد، دروس جبرانی واقعاً چند واحد است، بعد از فارغالتحصیلی چه چیزی به لیسانس قبلیات گره میخورد و چه چیزی نمیخورد، و برنامهٔ مطالعهٔ کسی که هیچ درس روانشناسیای در کارشناسی نگذرانده چه شکلی باید باشد.
هیچکدام از اعداد این راهنما «رسمیِ ۱۴۰۶» نیست. تا امروز نه دفترچهٔ آزمون ارشد ۱۴۰۶ منتشر شده، نه تاریخ ثبتنام و نه تاریخ برگزاری آن اعلام شده است. هرچه در ادامه میخوانی آخرین وضعیت اعلامشده است و سالش کنارش نوشته شده. روز انتشار دفترچهٔ ۱۴۰۶، خودت آن را باز کن و همین بندها را دوباره چک کن.
وزارت علوم: شرط تجانس رشته برداشته شده است
در آزمون کارشناسی ارشد وزارت علوم، شرکت در مجموعهٔ روانشناسی به عنوان رشتهٔ کارشناسی گره نخورده است. جملهای که مؤسسههای تخصصی روانشناسی از شرایط دورهٔ ۱۴۰۵ نقل میکنند صریح است: «شرط تجانس رشته کارشناسی با روانشناسی برداشته شده. یعنی داوطلبان با هر مدرک کارشناسی (علوم انسانی، مهندسی، هنر، علوم پایه و …) میتوانند در کنکور ارشد روانشناسی شرکت کنند.»
چند نکتهٔ عملی که از شرایط اعلامشدهٔ دورهٔ ۱۴۰۵ بیرون میآید و مستقیماً به کار تو میآید:
- داشتن مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکترای حرفهای کافی است؛ عنوان رشتهٔ آن مدرک در مرحلهٔ ثبتنام بررسی نمیشود.
- دانشجوی سال آخر کارشناسی هم میتواند ثبتنام کند، به شرط فارغالتحصیلی تا ۳۱ شهریور همان سال.
- میتوانی حداکثر دو کدرشتهٔ امتحانی انتخاب کنی و هیچکدام لازم نیست با مدرک کارشناسیات مرتبط باشد.
- فارغالتحصیلان رشتههای گروه پزشکی باید تکلیف طرح تعهد خدمتشان را با وزارت بهداشت روشن کرده باشند، و فارغالتحصیلان و دانشجویان رشتههای دبیری باید موافقت کتبی وزارت آموزش و پرورش را گرفته و نزد خود نگه داشته باشند.
یک شایعهٔ قدیمی هم همینجا تمام میشود. در ۱۴۰۱ صحبت از ممنوعشدن تغییر رشته در آزمون ارشد وزارت علوم مطرح شد و بازار مشاوره را شلوغ کرد، اما اجرایی نشد؛ به روایت منابع تخصصی آزمون، «در نهایت تغییری در شرایط تغییر رشته در کنکور کارشناسی ارشد وزارت علوم ایجاد نشد». اگر جایی خواندی که تغییر رشته ممنوع شده، احتمالاً به همان خبر ۱۴۰۱ برمیگردد.
وزارت بهداشت: این در برای تو باز نیست
آزمون ارشد وزارت بهداشت منطق دیگری دارد. آنجا برای هر رشتهٔ امتحانی فهرست بستهٔ «مدارک تحصیلی مجاز» نوشته میشود و اگر عنوان مدرک تو در آن فهرست نباشد، اصلاً اجازهٔ ثبتنام نداری. جملهای که در منابع تخصصی نقل میشود همین است: «در کنکور ارشد روانشناسی وزارت بهداشت، فقط فارغ التحصیلان روانشناسی مجاز به شرکت می باشند». فهرست اعلامشده برای دورهٔ ۱۴۰۵ به این شکل است:
| رشتهٔ امتحانی | مدرک کارشناسی پذیرفتهشده | لیسانس غیر مرتبط |
|---|---|---|
| روانشناسی بالینی | کارشناسی کلیهٔ رشتههای روانشناسی؛ مشاوره و راهنمایی | پذیرفته نمیشود |
| روانشناسی بالینی کودک و نوجوان | کارشناسی روانشناسی با گرایشهای عمومی، رشد و شخصیت؛ روانشناسی بالینی؛ روانشناسی و کودکان استثنایی | پذیرفته نمیشود |
| بهداشت روان | کارشناسی روانشناسی، کلیهٔ گرایشها | پذیرفته نمیشود |
| روانشناسی سلامت | کارشناسی روانشناسی، کلیهٔ گرایشها | پذیرفته نمیشود |
یک جزئیات که کمتر جایی صریح نوشته میشود و برای بخشی از خوانندههای همین صفحه تعیینکننده است: در سطر روانشناسی بالینی، کنار «کلیهٔ رشتههای روانشناسی»، عنوان مشاوره و راهنمایی هم آمده است. پس اگر لیسانست مشاوره است، از نظر وزارت بهداشت اصلاً «غیر مرتبط» حساب نمیشوی و هر دو در برایت باز است. اما اگر لیسانست مدیریت، پرستاری، جامعهشناسی، علوم تربیتی یا مهندسی است، مسیر وزارت بهداشت بسته است و تمام تمرکزت باید روی وزارت علوم باشد.
دقت کن که این دو آزمون دو رویداد کاملاً جدا هستند: دفترچهٔ جدا، برگزارکنندهٔ جدا، تاریخ جدا و منابع تا حدی متفاوت. «ارشد روانشناسی» یک آزمون نیست، دو آزمون است. اولین تصمیم استراتژیک تو انتخاب بین این دو است، نه انتخاب کتاب.
مصوبهای که تصویب شد ولی هنوز روی دفترچه ننشسته
این بخش را جدی بخوان، چون تنها ریسک ساختاری مسیر توست و تقریباً هیچ راهنمای دیگری آن را کنار جواب اصلی نمیگذارد. در جلسهٔ ۱۹۰ شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، زیرمجموعهٔ شورای عالی انقلاب فرهنگی، در تاریخ ۱۷ دی ۱۳۹۹ مصوب شد که «پذیرش دانشجو برای مقطع ارشد رشته روانشناسی بالینی، فقط از بین فارغ التحصیلان رشته روانشناسی باشد».
یعنی همان محدودیتی که وزارت بهداشت دارد، برای گرایش بالینیِ وزارت علوم هم تصویب شده است. همان شورا پذیرفته بود که فارغالتحصیلان رشتههای دیگر که پیشتر پذیرفته شدهاند بتوانند با گذراندن دروس پیشنیاز ادامه دهند، اما محدودیت برای متقاضیان تازه نوشته شده بود. نکتهٔ مهم این است که تا دورهٔ ۱۴۰۵ این مصوبه در شرایط ثبتنام آزمون وزارت علوم اعمال نشده بود و داوطلبان با لیسانس غیر مرتبط همچنان بالینی را انتخاب میکردند. برای دورهٔ ۱۴۰۶ هیچ اعلام رسمیای منتشر نشده که بگوید اجرا میشود یا نه.
ترجمهٔ عملی این ابهام برای برنامهٔ تو: اگر هدفت گرایش بالینی وزارت علوم است، روز انتشار دفترچهٔ ۱۴۰۶ اولین کاری که باید بکنی خواندن بند مدارک مجاز کد ضریب ۲ است، نه دیدن ظرفیتها. و برنامهٔ مطالعهات را طوری بچین که اگر بالینی بسته شد، بتوانی بدون از دست دادن حتی یک درس به عمومی یا شخصیت جابهجا شوی. جدول بعدی نشان میدهد چرا این جابهجایی تقریباً رایگان است.
گرایشها و ضرایب: کدام کد ضریب برای تازهوارد منطقیتر است
مجموعهٔ روانشناسی وزارت علوم یک آزمون واحد با ۱۷ سرفصل است که در هفت «کد ضریب» بستهبندی شده. هر گرایش زیر یکی از این کدها مینشیند و ضرایب همان کد را میگیرد. اگر ضریب یک درس برای کد ضریب تو صفر باشد، نمرهٔ آن درس اصلاً در تراز تو محاسبه نمیشود؛ یعنی میتوانی سر جلسه از رویش رد شوی. جدول زیر آخرین ضرایب اعلامشده، مربوط به دورهٔ ۱۴۰۵، را خلاصه میکند. ضرایب معمولاً سالبهسال ثابت میماند، ولی تا انتشار دفترچهٔ ۱۴۰۶ قطعی نیست.
| کد ضریب | گرایشها | دروس با بیشترین ضریب |
|---|---|---|
| ۱ | روانشناسی عمومی، شخصیت، خانواده، دین، اسلامی و اسلامی گرایش مثبتگرا | متون روانشناسی به انگلیسی ۲، روانشناسی بالینی و کودکان استثنایی ۲، روانشناسی رشد ۲، روانشناسی عمومی ۲ |
| ۲ | روانشناسی بالینی، بالینی خانواده، بالینی کودک و نوجوان، روانشناسی سلامت، علوم شناختی در دو زیرشاخهٔ روانشناسی شناختی و توانبخشی شناختی | روانشناسی بالینی ۳، متون روانشناسی به انگلیسی ۲، روانشناسی بالینی و کودکان استثنایی ۲، روانشناسی رشد ۲ |
| ۳ | سنجش و اندازهگیری، یعنی روانسنجی | آمار و روش تحقیق ۲، روانسنجی ۲، آزمونهای شناختی هوش و استعداد ۲، متون روانشناسی به انگلیسی ۲، روانشناسی رشد ۲ |
| ۴ | روانشناسی صنعتی و سازمانی | رفتار سازمانی ۳، روانشناسی امور استخدامی ۳، بالندگی سازمانی ۳ |
| ۵ | روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی | روانشناسی بالینی و کودکان استثنایی ۳، تعلیم و تربیت کودکان استثنایی ۳ |
| ۶ | روانشناسی تربیتی، علوم شناختی گرایش ذهن، مغز و تربیت | روانشناسی تربیتی ۳، متون روانشناسی به انگلیسی ۲، آمار و روش تحقیق ۲ |
| ۷ | روانشناسی اجتماعی | روانشناسی اجتماعی ۳، متون روانشناسی به انگلیسی ۲، آمار و روش تحقیق ۲ |
سه چیزی که این جدول به یک تغییر رشتهای میگوید
یک، کد ضریب ۱ و ۲ تقریباً یک آزموناند. شش درس از هفت درسشان مشترک است و تفاوت واقعی این است که در کد ۲ روانشناسی بالینی ضریب ۳ میگیرد و در کد ۱ روانشناسی عمومی ضریب ۲ دارد. یعنی اگر برای عمومی بخوانی و اسفند تصمیم بگیری بالینی را هم بزنی، تقریباً هیچچیز را دور نریختهای. برای کسی که ریسک مصوبهٔ ۱۳۹۹ بالای سرش است، این خبر خیلی خوبی است: میشود تا لحظهٔ انتشار دفترچه تصمیم را باز نگه داشت بدون اینکه یک ساعت مطالعه هدر برود.
دو، متون روانشناسی به انگلیسی در هر هفت کد، ضریب ۲ دارد. این تنها درسی است که هر مسیری را انتخاب کنی وزنش عوض نمیشود. جالبتر اینکه دقیقاً همان درسی است که فارغالتحصیل روانشناسی کمترین برتری را در آن دارد؛ برتری او دانش محتواست، نه انگلیسی. پس اگر از صفر شروع میکنی، این کمریسکترین جایی است که میتوانی از هفتهٔ اول رویش وقت بگذاری، چون هیچ تصمیم بعدیای آن را بیارزش نمیکند.
سه، دو کد ضریب زمین بازی را صافتر میکنند. کد ضریب ۴، یعنی روانشناسی صنعتی و سازمانی، سه درس با ضریب ۳ دارد که هیچکدام درس اصلی دورهٔ کارشناسی روانشناسی نیست: رفتار سازمانی، روانشناسی امور استخدامی و بالندگی سازمانی. اگر لیسانست مدیریت، مهندسی صنایع یا منابع انسانی است، سنگینترین بخش آزمون برای تو آشناتر از رقیب روانشناسخواندهات است. به همین ترتیب کد ضریب ۳، روانسنجی، روی آمار و روش تحقیق و آزمونهای شناختی هوش و استعداد تکیه دارد و برای فارغالتحصیل ریاضی، آمار یا مهندسی یک ورودی طبیعی است.
این یعنی انتخاب گرایش برای تو یک تصمیم صرفاً احساسی نیست. علاقه سر جای خودش، اما نگاهکردن به اینکه کدام درسها ضریب ۳ دارند و کدامشان به پیشینهٔ خودت نزدیکترند، عملاً چند ماه از مسیرت کم میکند. برای دیدن ریز منابع هر درس میتوانی راهنمای منابع ارشد روانشناسی بالینی را باز کنی.
دروس جبرانی: ۱۲ واحد، و چند شرط که کسی جلوتر به تو نمیگوید
فرض کن قبول شدی. حالا دانشگاه با دانشجویی روبهروست که پایهٔ کارشناسی رشته را ندارد. راهحل رسمی، دروس جبرانی است و شرایطش در آییننامهٔ آموزشی دورهٔ کارشناسی ارشد ناپیوسته نوشته شده، نه در سلیقهٔ استاد راهنما. بندهای مهم اینهاست:
- سقف واحد: «حداكثر دروس جبرانی ۱۲ واحد می باشد».
- زمان ارائه: این دروس «در ابتدای دوره قبل از دروس اصلی ارائه می شود»، یعنی نمیتوانی آن را به ترم آخر هل بدهی.
- تصمیمگیرنده: «تعيين تعداد و عناوين دروس براساس برنامه مصوب در هر رشته و زمان انتخاب آنها بر عهده شورای گروه است». یعنی شورای گروه آموزشی همان دانشگاه، نه تو و نه سازمان سنجش.
- نمره: «حداقل نمره قبولی در هر درس اعم از دروس دوره يا جبرانی ۱۲ است» و این نمرات در محاسبهٔ معدل کل دوره منظور میشوند.
- سنوات: «متناسب با میزان واحدهای جبرانی حداکثر به میزان یک نیمسال به سقف سنوات مجاز افزوده می شود».
از این پنج بند، دو تا پیامدی دارند که معمولاً دیر فهمیده میشود. اول اینکه نمرهٔ جبرانی در معدل کل مینشیند؛ پس درسی که خیلیها آن را «فرمالیته» میدانند مستقیم روی معدل ارشدی اثر میگذارد که فردا برای دکتری، بورس یا استخدام نگاهش میکنند. دوم اینکه چون تعداد و عنوان دروس را شورای گروه تعیین میکند، دو دانشگاه میتوانند برای یک نفر با یک مدرک، دو حکم متفاوت بدهند؛ یکی شش واحد و دیگری دوازده واحد. این عدد در هیچ دفترچهٔ انتخاب رشتهای نوشته نمیشود.
پیش از نهاییکردن انتخاب رشته، مستقیم با گروه آموزشی روانشناسی دانشگاههای اولویتدارت تماس بگیر و یک سؤال بپرس: «برای ورودی با کارشناسی غیر مرتبط، چند واحد جبرانی تعیین میکنید و عناوینش چیست؟» همین یک تماس میتواند اختلاف یک نیمسال تحصیلی و چند میلیون تومان شهریه را برایت روشن کند، و در هیچ دفترچهای پیدایش نمیکنی.
یک بند دیگر از همان آییننامه هم مستقیم به تو ربط دارد: در دورهٔ کارشناسی ارشد، تغییر رشته، انتقال و میهمانی ممنوع است. یعنی نقشهٔ «با یک گرایش کمرقابت قبول میشوم و بعد داخل دانشگاه خودم را به بالینی میرسانم» جواب نمیدهد. گرایشی که در انتخاب رشته میزنی همان است که مدرکت با آن صادر میشود. تصمیم گرایش، تصمیم قبل از آزمون است، نه بعد از آن.
بعد از ارشد چه میشود؟ دکتری و پروانهٔ اشتغال
سؤال واقعی پشت جستوجوی «ارشد روانشناسی با لیسانس غیر مرتبط» معمولاً این نیست که آیا اجازهٔ شرکت داری؛ این است که آیا آن لیسانس تا آخر عمر حرفهای دنبالت میآید. جواب، تا جایی که قواعد اعلامشده میگویند، نه است.
برای دکتری روانشناسی، شرط، مرتبط بودن مدرک ارشد است: «برای ورود به مقطع دکتری رشتۀ روانشناسی حتماً باید مدرک کارشناسیارشد مرتبط داشته باشید». یعنی همان ارشدی که با لیسانس غیر مرتبط گرفتهای شرط ورود به دکتری را برایت درست میکند و عنوان کارشناسی دیگر موضوع بحث نیست. این دقیقاً برعکس تصور رایجی است که میگوید تغییر رشته در ارشد، دکتری را میبندد.
برای پروانهٔ اشتغال سازمان نظام روانشناسی و مشاوره هم شرط تحصیلی روی مقطع ارشد نوشته شده، نه کارشناسی: «داشتن مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر در رشته های روانشناسی و مشاوره». علاوه بر آن باید عضو سازمان باشی و از زمان عضویت یک سال بگذرد تا بتوانی درخواست پروانه بدهی، و پرونده در هیئتهای تخصصی سازمان بررسی میشود. عنوان رشتهٔ کارشناسی در این شرایط ذکر نشده است.
یعنی هزینهٔ واقعی لیسانس غیر مرتبط یک بار پرداخت میشود و تمام: چند ماه مطالعهٔ اضافه پیش از آزمون، و حداکثر ۱۲ واحد جبرانی بعد از قبولی. بعد از آن مسیر تو و کسی که کارشناسی روانشناسی خوانده یکی است. در عوض، اگر مشخصاً مسیر بالینی وزارت بهداشت را میخواهی، آن در با ارشد وزارت علوم هم باز نمیشود و باید از همان اول با این واقعیت کنار بیایی.
برنامهٔ مطالعه از صفر: سرعت بیشتر نه، ترتیب متفاوت
اشتباه رایج تغییر رشتهایها این است که فکر میکنند باید «تندتر» بخوانند. مسئله سرعت نیست، ترتیب است. فارغالتحصیل روانشناسی چهار سال واژگان پایه را در ذهنش چیده و به همین دلیل میتواند از هر فصلی وارد شود؛ تو اگر از آسیبشناسی شروع کنی، هر پاراگراف سه اصطلاح ناآشنا دارد و کندیات را به حساب استعداد میگذاری، در حالی که مسئله فقط ترتیب ورود است.
برای زمانبندی، آخرین الگوی واقعی این است: ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ از ۱۶ آذر ۱۴۰۴ آغاز شد و با تمدید تا ۲۸ آذر ادامه یافت، و آزمون در روزهای پنجشنبه ۱۷ و جمعه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شد. برای ۱۴۰۶ هیچ تاریخی اعلام نشده است، اما اگر همان الگو تکرار شود، جدول زیر یک نقشهٔ نهماهه به تو میدهد. ماهها را تخمین بخوان، نه تعهد.
| بازه | تمرکز اصلی | چرا این ترتیب |
|---|---|---|
| مرداد و شهریور | روانشناسی عمومی بهعنوان تنها درس محتوایی، بههمراه متون انگلیسی روزانه | عمومی زبان مشترک بقیهٔ درسهاست و بدون آن هر درس دیگری دوبرابر طول میکشد. مرجع سنتی این درس «زمینه روانشناسی هیلگارد» با ترجمهٔ براهنی است. |
| مهر و آبان | روانشناسی رشد، و روانشناسی فیزیولوژیک، انگیزش و هیجان | رشد در پنج کد ضریب از هفتتا ضریب دارد و ساختار زمانیاش آن را زودتر جاانداختنی میکند. فیزیولوژیک پیشنیاز فهم آسیبشناسی است. |
| آذر | ثبتنام و تثبیت کد ضریب؛ شروع آمار و روش تحقیق | پنجرهٔ ثبتنام دورهٔ ۱۴۰۵ از ۱۶ تا ۲۸ آذر بود. تا این ماه باید تصمیم گرایش را گرفته باشی، چون از اینجا به بعد ترتیب درسها به کد ضریب وابسته میشود. |
| دی و بهمن | درسِ ضریب ۳ کد ضریب انتخابیات، بهعلاوهٔ کودکان استثنایی و علمالنفس | درس ضریب ۳ بیشترین بازده تراز را دارد و باید وقتی سراغش بروی که پایه را داری، نه در ماه اول. |
| اسفند | تستزنی انبوه روی همهٔ سرفصلها و مرور فاصلهدار کارتها | تا اینجا محتوا را یکبار دیدهای؛ از این نقطه به بعد مسئله بازیابی است، نه خواندن. |
| فروردین | خلاصهٔ جمعبندی هر درس و آزمونهای شبیهساز کامل | تمرین مدیریت زمان و ترتیب پاسخدهی بین ۱۷ سرفصل، که برای تازهوارد سختترین بخش جلسه است. |
| اردیبهشت | مرور نهایی و آزمون | آزمون دورهٔ ۱۴۰۵ در ۱۷ و ۱۸ اردیبهشت برگزار شد؛ تاریخ ۱۴۰۶ هنوز اعلام نشده است. |
یک تفاوت بنیادیتر هم هست. کسی که کارشناسی روانشناسی خوانده، بخش زیادی از این مطالب را قبلاً یکبار در حافظه نشانده و کار امروزش «بازیابی» است. کار تو «کدگذاری» است، و کدگذاری بدون مرور برنامهریزیشده بهسرعت پاک میشود. به همین دلیل تبدیل هر مبحث به واحدهای کوچک قابلبازیابی، از همان روز اول، برای تو مهمتر است تا برای رقیبت. اگر میخواهی این را عملیتر ببینی، راهنمای روش مطالعهٔ ارشد روانشناسی و راهنمای برنامهریزی آزمون همین موضوع را باز کردهاند.
در عمل، هر مبحث را همان لحظهٔ خواندن به یک درسنامهٔ کوتاه، چند کارت و چند تست تبدیل کن و آخر هر فصل یک خلاصهٔ جمعبندی بساز. اپلیکیشن جاست روانشناسی روی همین چرخه ساخته شده و زمان مرور هر کارت را خودش تعیین میکند، که وقتی حجم تازهات زیاد است بیشترین کمک را میکند.
سه اشتباهی که تغییر رشتهایها تکرار میکنند
شروع از آسیبشناسی و بالینی. این دو جذابترین بخش رشتهاند و تقریباً همه از همانجا شروع میکنند. اما هر دو روی واژگان روانشناسی عمومی و رشد سوارند. شروع از آنجا یعنی سه ماه خواندن با نصف سرعت، و یک نتیجهگیری اشتباه دربارهٔ توانایی خودت.
سبک گرفتن متون روانشناسی به انگلیسی. چون «درس تخصصی» به نظر نمیرسد، معمولاً به اسفند موکول میشود. اما ضریب ۲ در هر هفت کد ضریب یعنی این درس بدون توجه به گرایشت سهم ثابتی از تراز تو را میسازد، و بر خلاف بقیهٔ درسها با یک ماه فشرده جبران نمیشود، چون مهارت است نه حافظه.
در نظر نگرفتن هزینهٔ بعد از قبولی. خیلیها تا روز اعلام نتایج فقط به تراز فکر میکنند و بعد تازه میفهمند دوازده واحد جبرانی، یک نیمسال سنوات و یک ردیف نمره در معدل کل در انتظارشان است. اینها هزینهٔ قابلمدیریتی هستند، به شرطی که پیش از انتخاب رشته و با تماس با گروه آموزشی معلوم شده باشند، نه بعد از ثبتنام.
جمعبندی
ارشد روانشناسی با لیسانس غیر مرتبط ممکن است، اما نه از هر دری. وزارت علوم شرط تجانس رشته را برداشته و مسیر تو از همانجا باز است؛ وزارت بهداشت فهرست بستهٔ مدارک دارد و برای تو بسته است، مگر اینکه لیسانست مشاوره و راهنمایی باشد. مصوبهٔ دی ۱۳۹۹ دربارهٔ محدودکردن بالینی هنوز روی دفترچهٔ وزارت علوم ننشسته، پس تا انتشار دفترچهٔ ۱۴۰۶ یک گرایش دوم از کد ضریب ۱ را در برنامهات نگه دار؛ چون شش درس مشترک است، این بیمه چیزی از تو نمیگیرد. بعد از قبولی حداکثر ۱۲ واحد جبرانی در انتظارت است که شورای گروه تعیینش میکند و نمرهاش در معدلت مینشیند. و برای دکتری و پروانهٔ اشتغال، ملاک همان مدرک ارشد است، نه لیسانسی که با آن شروع کردی. چیزی که واقعاً لازم داری ترتیب درست خواندن است، نه سرعت بیشتر.
واژگان کلیدی
- تجانس رشته
- همخانوادگی رشتهٔ کارشناسی با رشتهٔ ارشد. در آزمون ارشد وزارت علوم این شرط برای مجموعهٔ روانشناسی برداشته شده است.
- کدرشتهٔ امتحانی ۱۱۳۳
- کد مجموعهٔ روانشناسی در آزمون کارشناسی ارشد وزارت علوم؛ یک آزمون واحد با ۱۷ سرفصل که در هفت کد ضریب بستهبندی شده است.
- کد ضریب
- گروهی از گرایشها که ضرایب یکسانی برای دروس امتحانی دارند. ضریب صفر یعنی نمرهٔ آن درس برای آن گرایش محاسبه نمیشود.
- مدارک تحصیلی مجاز
- فهرست بستهٔ عناوین کارشناسی که در آزمون ارشد وزارت بهداشت برای هر رشتهٔ امتحانی پذیرفته میشود؛ خارج از این فهرست ثبتنام ممکن نیست.
- دروس جبرانی
- واحدهایی که دانشجوی ارشدِ فاقد پیشینهٔ رشته باید بگذراند؛ طبق آییننامه حداکثر ۱۲ واحد، در ابتدای دوره و پیش از دروس اصلی.
- شورای گروه
- شورای گروه آموزشی دانشگاه؛ مرجعی که تعداد و عناوین دروس جبرانی و زمان انتخاب آنها را تعیین میکند.
- سنوات مجاز
- سقف نیمسالهای مجاز تحصیل. متناسب با واحدهای جبرانی، حداکثر یک نیمسال به این سقف افزوده میشود.
- پروانهٔ اشتغال
- مجوز فعالیت حرفهای از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره؛ شرط تحصیلی اعلامشدهٔ آن، مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر در روانشناسی یا مشاوره است.
- شورای تحول و ارتقای علوم انسانی
- شورای زیرمجموعهٔ شورای عالی انقلاب فرهنگی که در جلسهٔ ۱۹۰ به تاریخ ۱۷ دی ۱۳۹۹ محدودکردن پذیرش ارشد روانشناسی بالینی به فارغالتحصیلان روانشناسی را تصویب کرد.
پرسشهای پرتکرار
با لیسانس مهندسی میتوانم در ارشد روانشناسی ۱۴۰۶ شرکت کنم؟
با لیسانس غیر مرتبط میتوانم گرایش بالینی را انتخاب کنم؟
دروس جبرانی ارشد روانشناسی چند واحد است و چه کسی تعیینش میکند؟
دروس جبرانی طول تحصیلم را زیاد میکند؟
اگر با گرایش دیگری قبول شوم، میتوانم داخل دانشگاه به بالینی تغییر رشته بدهم؟
با ارشدی که با لیسانس غیر مرتبط گرفتهام میتوانم دکتری بخوانم یا پروانهٔ اشتغال بگیرم؟
از کدام درس شروع کنم؟
راهنماهای مرتبط
منابع ارشد روانشناسی ۱۴۰۶: ضرایب و کتاب هر گرایش
فهرست منابع ارشد روانشناسی یکی نیست؛ هفت کد ضریب داریم و هر کدام درسها و وزنهای خودش را دارد. اینجا جدول کامل هر هفتتا با تعداد سوال، کتاب اصلی و تقویم رسمی ۱۴۰۶.
بخوان ←گرایش ارشد روانشناسی ۱۴۰۶: ضرایب، دروس و بازار کار
شش کد ضریب مجموعهٔ روانشناسی را با ضرایب دقیق، تعداد درس و مسیر شغلیشان کنار هم گذاشتهایم تا پیش از آزمون بدانی کدام سبد درسی مال توست.
بخوان ←ثبت نام ارشد روانشناسی ۱۴۰۶: تقویم قطعی و احتمالی
دو تاریخ آزمون ارشد ۱۴۰۶ رسماً اعلام شده و بقیهٔ تقویم هنوز نه؛ اینجا هر مرحله را با برچسب قطعی یا اعلامنشده و با عدد دورهٔ قبل میبینی.
بخوان ←