تعارض و فشار روانی

جالب است بدانید که مقیاس رویدادهای زندگی هلمهولتز و راهه (SRRS) که در سال ۱۹۶۷ طراحی شد، حاصل مطالعه روی بیش از ۵۰۰۰ بیمار بود. آن‌ها دریافتند که انباشت تغییرات زندگی (چه مثبت مانند ازدواج و چه منفی مانند از دست دادن شغل) با افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های جسمی در دو سال بعدی ارتباط مستقیم دارد. این امر نشان می‌دهد که حتی تغییرات مثبت نیز به دلیل نیاز به سازگاری عاطفی، استرس‌زا هستند.

هانس سلیه، پدر تحقیقات استرس، واژه «استرس» را به طور تصادفی از فیزیک و مهندسی وارد روان‌شناسی کرد. او در ابتدا متوجه شد که موش‌های آزمایشگاهی که تحت شرایط سخت (سرما، گرما یا ورزش شدید) قرار می‌گیرند، پاسخ‌های فیزیولوژیک یکسانی مانند بزرگ شدن غده فوق کلیوی و زخم معده نشان می‌دهند. سلیه دریافت که این پاسخ‌ها غیرتخصصی بوده و تلاش بدن برای انطباق با هر نوع فشار محیطی است، امری که بعداً اساس نظریه سندرم انطباق عمومی او را تشکیل داد.

مفهوم تیپ شخصیتی الف و ب در دهه ۱۹۵۰ توسط دو متخصص قلب به نام‌های مایر فریدمن و ری جوردن روزنمن کشف شد. آن‌ها به طور تصادفی متوجه شدند که صندلی‌های اتاق انتظار مطب‌شان در قسمت جلویی ساییده شده‌اند. بیماران قلبی آن‌ها برخلاف بیماران دیگر، بسیار بی‌قرار بودند، روی لبه صندلی می‌نشستند و مدام بلند می‌شدند تا کارها را سریع‌تر انجام دهند. این مشاهده اولیه منجر به سال‌ها تحقیق شد که نشان داد الگوهای رفتاری عجولانه و خصومت‌آمیز ارتباط مستقیمی با حملات قلبی دارند.

یکی از جالب‌ترین نمونه‌های تعارض اجتناب - اجتناب در ادبیات کلاسیک، مسئله «خر بوریدان» است که به فیلسوف قرن چهاردهم، ژان بوریدان نسبت داده می‌شود. در این پارادوکس، خری که به یک اندازه گرسنه و تشنه است، دقیقاً در میان یک سطل آب و یک پشته کاه قرار گرفته است. از آنجا که انتخاب هر کدام به معنای دوری از دیگری است (و هر دو گزینه در سیستم اجتناب قرار دارند)، خر در تصمیم‌گیری دچار فلج رفتاری کامل شده و در نهایت از گرسنگی و تشنگی می‌میرد. این داستان تمثیلی از دشواری شدید حل تعارض‌های اجتناب - اجتناب در روان‌شناسی است.

مکانیسم دفاعی واپس‌روی (Regression) گاهی در بزرگسالان تحت استرس‌های شدید به وضوح دیده می‌شود. برای مثال، دانشمندانی مشاهده کرده‌اند که برخی بیماران در بیمارستان‌ها هنگام مواجهه با بیماری‌های سخت یا جراحی‌های بزرگ، رفتارهای بسیار وابسته‌ای نشان می‌دهند؛ آن‌ها ممکن است مانند کودکان نق‌نق کنند، از خوردن غذا خودداری کنند یا نیاز به توجه مداوم و نوازش داشته باشند. این پس‌رفت موقت رفتاری به فرد کمک می‌کند تا به طور ناهشیار مسئولیت‌های بزرگسالی را کنار گذاشته و به دوره‌ای بازگردد که دیگران از او مراقبت می‌کردند.

یکی از جالب‌ترین نمونه‌های واکنش وارونه در زندگی روزمره، پدیده «عشق و نفرت شدید» است. در روان‌کاوی اعتقاد بر این است که وقتی فردی به شدت و به صورت وسواس‌گونه از شخصیت یا گروه خاصی در جامعه انتقاد می‌کند و علیه آن‌ها کمپین‌های شدیدی راه می‌اندازد، ممکن است در ناخودآگاه خود به شدت جذب همان ویژگی‌ها شده باشد. او برای سرکوب این کشش ناهشیار که آن را شرم‌آور می‌داند، در سطح هشیار رفتاری بسیار خصومت‌آمیز و متضاد نشان می‌دهد تا از اضطراب خود جلوگیری کند.