آناتومی و طبقهبندی فتقهای کشاله ران
فتقهای کشاله ران در ناحیهای تحت عنوان سوراخ میوپکتینال (Myopectineal orifice) رخ میدهند. این ناحیه شامل کانال اینگوینال و حلقه فمورال است. شناخت دقیق لایههای دیواره شکم برای درک این فتقها ضروری است؛ فاشیای ترانسورسالیس (Transversalis fascia) داخلیترین لایه فاشیایی است که درست در پشت عضله ترانسورسوس قرار دارد و ضعف آن عامل اصلی برخی فتقهاست.
انواع فتقهای اینگوینال
فتقهای اینگوینال به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: غیرمستقیم (Indirect) که ناشی از یک نقص مادرزادی یعنی بازماندن پروسسوس واژینالیس است و مستقیم (Direct) که یک نقص اکتسابی ناشی از ضعف دیواره خلفی کانال اینگوینال در ناحیه مثلث هسلباخ میباشد.
| ویژگی | فتق غیرمستقیم | فتق مستقیم |
|---|---|---|
| منشأ | مادرزادی | اکتسابی |
| محل بروز | حلقه داخلی | مثلث هسلباخ |
| سن شایع | کودکی/جوانی | سالمندی |
اصطلاحات اختصاصی
در جراحی فتق، برخی اسامی خاص برای توصیف وضعیتهای بالینی به کار میرود. برای نمونه، اگر هر دو نوع فتق مستقیم و غیرمستقیم به طور همزمان در یک سمت دیده شوند، به آن فتق Pantaloon میگویند. همچنین، فتق اینگوینال همیشه در بالای لیگامان اینگوینال رخ میدهد، در حالی که فتق فمورال در زیر آن ظاهر میشود.
واژگان کلیدی
- مثلث هسلباخ (Hesselbach triangle)
- ناحیهای در دیواره خلفی کانال اینگوینال که توسط عروق اپیگاستریک تحتانی، لیگامان اینگوینال و عضله رکتوس محدود شده و محل بروز فتق مستقیم است.
- پروسسوس واژینالیس (Processus vaginalis)
- زائدهای از پریتوئن که در دوران جنینی همراه با بیضه نزول میکند و باز ماندن آن عامل فتق غیرمستقیم است.
- سوراخ میوپکتینال
- فضای آناتومیک در کشاله ران که محل عبور فتقهای اینگوینال و فمورال است.
اشتباههای رایج
- اشتباه گرفتن فتق Pantaloon با ترکیب فتق مستقیم و فمورال؛ این فتق ترکیب مستقیم و غیرمستقیم است.
- تصور اینکه فتق مستقیم در کودکان شایع است؛ تقریباً تمام فتقهای کودکان از نوع غیرمستقیم هستند.
- اشتباه در محل آناتومیک فتق اینگوینال؛ این فتق برخلاف فتق فمورال، همیشه در بالای لیگامان اینگوینال قرار دارد.
جمعبندی این مفهوم
- فتقهای اینگوینال و فمورال از طریق سوراخ میوپکتینال بروز میکنند اما فتق نافی جزو این دسته نیست.
- فتق غیرمستقیم شایعترین نوع در کودکان و حتی بزرگسالان (هر دو جنس) است که منشأ مادرزادی دارد.
- فتق مستقیم ناشی از ضعف فاشیای ترانسورسالیس در مثلث هسلباخ است و در سنین بالا شایعتر میشود.
- فاشیای ترانسورسالیس داخلیترین لایه دیواره لترال شکم است که در مجاورت پریتوئن قرار دارد.
- وجود همزمان فتق مستقیم و غیرمستقیم در یک سمت را فتق پانتالون مینامند.
نکتهٔ تکمیلی
جالب است بدانید که نام گذاری فتق Pantaloon (پانتالون) از کلمه فرانسوی برای «شلوار» گرفته شده است. علت این نامگذاری این است که در حین جراحی، کیسه فتق مستقیم و غیرمستقیم که توسط عروق اپیگاستریک تحتانی از هم جدا شدهاند، دقیقاً شبیه به دو پاچهی یک شلوار به نظر میرسند که از میان آنها عروق عبور کردهاند.