دیواره شکم و فتق‌های آن

4 مفهوم در این درس

آزمونک سریع

با چند پرسش تصادفی، آمادگی‌ات را بسنج

در حال آماده‌سازی آزمونک…

آناتومی و طبقه‌بندی فتق‌های کشاله ران

فتق‌های کشاله ران در ناحیه‌ای تحت عنوان سوراخ میوپکتینال (Myopectineal orifice) رخ می‌دهند. این ناحیه شامل کانال اینگوینال و حلقه فمورال است. شناخت دقیق لایه‌های دیواره شکم برای درک این فتق‌ها ضروری است؛ فاشیای ترانسورسالیس (Transversalis fascia) داخلی‌ترین لایه فاشیایی است که درست در پشت عضله ترانسورسوس قرار دارد و ضعف آن عامل اصلی برخی فتق‌هاست.

انواع فتق‌های اینگوینال

فتق‌های اینگوینال به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: غیرمستقیم (Indirect) که ناشی از یک نقص مادرزادی یعنی بازماندن پروسسوس واژینالیس است و مستقیم (Direct) که یک نقص اکتسابی ناشی از ضعف دیواره خلفی کانال اینگوینال در ناحیه مثلث هسلباخ می‌باشد.

ویژگی فتق غیرمستقیم فتق مستقیم
منشأ مادرزادی اکتسابی
محل بروز حلقه داخلی مثلث هسلباخ
سن شایع کودکی/جوانی سالمندی

اصطلاحات اختصاصی

در جراحی فتق، برخی اسامی خاص برای توصیف وضعیت‌های بالینی به کار می‌رود. برای نمونه، اگر هر دو نوع فتق مستقیم و غیرمستقیم به طور همزمان در یک سمت دیده شوند، به آن فتق Pantaloon می‌گویند. همچنین، فتق اینگوینال همیشه در بالای لیگامان اینگوینال رخ می‌دهد، در حالی که فتق فمورال در زیر آن ظاهر می‌شود.

واژگان کلیدی

مثلث هسلباخ (Hesselbach triangle)
ناحیه‌ای در دیواره خلفی کانال اینگوینال که توسط عروق اپی‌گاستریک تحتانی، لیگامان اینگوینال و عضله رکتوس محدود شده و محل بروز فتق مستقیم است.
پروسسوس واژینالیس (Processus vaginalis)
زائده‌ای از پریتوئن که در دوران جنینی همراه با بیضه نزول می‌کند و باز ماندن آن عامل فتق غیرمستقیم است.
سوراخ میوپکتینال
فضای آناتومیک در کشاله ران که محل عبور فتق‌های اینگوینال و فمورال است.

اشتباه‌های رایج

  • اشتباه گرفتن فتق Pantaloon با ترکیب فتق مستقیم و فمورال؛ این فتق ترکیب مستقیم و غیرمستقیم است.
  • تصور اینکه فتق مستقیم در کودکان شایع است؛ تقریباً تمام فتق‌های کودکان از نوع غیرمستقیم هستند.
  • اشتباه در محل آناتومیک فتق اینگوینال؛ این فتق برخلاف فتق فمورال، همیشه در بالای لیگامان اینگوینال قرار دارد.

جمع‌بندی این مفهوم

  • فتق‌های اینگوینال و فمورال از طریق سوراخ میوپکتینال بروز می‌کنند اما فتق نافی جزو این دسته نیست.
  • فتق غیرمستقیم شایع‌ترین نوع در کودکان و حتی بزرگسالان (هر دو جنس) است که منشأ مادرزادی دارد.
  • فتق مستقیم ناشی از ضعف فاشیای ترانسورسالیس در مثلث هسلباخ است و در سنین بالا شایع‌تر می‌شود.
  • فاشیای ترانسورسالیس داخلی‌ترین لایه دیواره لترال شکم است که در مجاورت پریتوئن قرار دارد.
  • وجود همزمان فتق مستقیم و غیرمستقیم در یک سمت را فتق پانتالون می‌نامند.

نکتهٔ تکمیلی

جالب است بدانید که نام گذاری فتق Pantaloon (پانتالون) از کلمه فرانسوی برای «شلوار» گرفته شده است. علت این نام‌گذاری این است که در حین جراحی، کیسه فتق مستقیم و غیرمستقیم که توسط عروق اپی‌گاستریک تحتانی از هم جدا شده‌اند، دقیقاً شبیه به دو پاچه‌ی یک شلوار به نظر می‌رسند که از میان آن‌ها عروق عبور کرده‌اند.

فتق‌های خاص روده و شکم

علاوه بر فتق‌های شایع اینگوینال، مجموعه‌ای از فتق‌های خاص با ویژگی‌های منحصربه‌فرد وجود دارند که تشخیص آن‌ها نیازمند دقت بیشتری است. فتق فمورال (Femoral hernia) یکی از مهم‌ترین آن‌هاست؛ این فتق در زیر لیگامان اینگوینال و در سمت مدیال عروق فمورال رخ می‌دهد و به دلیل سفت بودن حلقه فمورال، بسیار مستعد گیر کردن (اینکارسراسیون) است.

فتق‌های حاوی محتویات خاص

برخی فتق‌ها بر اساس محتوای داخل ساک نام‌گذاری می‌شوند. فتق Amyand حاوی آپاندیس و فتق Littre حاوی دیورتیکول مکل است. نوع دیگری به نام فتق Richter وجود دارد که در آن فقط بخشی از دیواره روده در ساک گیر می‌کند؛ در این حالت انسداد کامل روده رخ نمی‌دهد اما خطر نکروز بسیار بالاست.

فتق فمورال به دلیل ریسک بالای استرانگولاسیون، حتی اگر بدون علامت باشد، باید تحت جراحی قرار گیرد.

فتق‌های غیر شایع دیواره شکم

فتق اشپیگل (Spigelian) در محل اتصال لبه لترال عضله رکتوس و غلاف خلفی (Arcuate line) بروز می‌کند. این فتق معمولاً در کوادران تحتانی بوده و چون زیر عضلات ابلیک پنهان است، توده واضحی ایجاد نمی‌کند. در مقابل، فتق ابتوراتور در زنان مسن و لاغر شایع است و علامت کلاسیک آن، درد در سمت مدیال ران است که با چرخش به داخل (مدیال) ران بدتر می‌شود.

مثلاً در فتق ابتوراتور، تحت فشار قرار گرفتن عصب ابتوراتور باعث می‌شود بیمار در قسمت داخلی ران احساس درد یا بی‌حسی کند که به آن Howship-Romberg sign می‌گویند.

واژگان کلیدی

فتق Littre
نوعی فتق که ساک آن حاوی دیورتیکول مکل (ناهنجاری مادرزادی روده باریک) است.
فتق Richter
فتقی که در آن تنها قسمتی از محیط یا دیواره روده درگیر شده و باعث انسداد کامل نمی‌شود.
Howship-Romberg sign
درد در ناحیه مدیال ران هنگام روتاسیون مدیال، که نشانه کلاسیک فتق ابتوراتور است.

اشتباه‌های رایج

  • اشتباه گرفتن فتق Littre با فتق Amyand؛ اولی حاوی مکل و دومی حاوی آپاندیس است.
  • تصور اینکه فتق Richter باعث انسداد کامل روده می‌شود؛ این فتق معمولاً انسداد کامل ایجاد نمی‌کند.
  • اشتباه در محل فتق اشپیگل؛ این فتق برخلاف فتق نافی، در خط وسط شکم قرار ندارد.

جمع‌بندی این مفهوم

  • فتق فمورال در زیر لیگامان اینگوینال و مدیال عروق فمورال قرار دارد و ریسک استرانگولاسیون بسیار بالایی دارد.
  • فتق Amyand حاوی آپاندیس و فتق Littre حاوی دیورتیکول مکل در ساک فتق است.
  • در فتق Richter به دلیل درگیری بخشی از جدار روده، انسداد کامل لومن رخ نمی‌دهد.
  • فتق ابتوراتور در زنان مسن و لاغر شایع است و با علامت Howship-Romberg شناخته می‌شود.
  • فتق اشپیگل در کوادران تحتانی و خارج از خط وسط رخ داده و اغلب توده قابل لمسی ندارد.

نکتهٔ تکمیلی

فتق Amyand نام خود را از کلودیوس آمیاند، جراح برجسته انگلیسی فرانسوی‌تبار گرفته است. او در سال ۱۷۳۵ اولین آپاندکتومی ثبت شده در تاریخ را بر روی یک پسر ۱۱ ساله انجام داد. جالب اینجاست که این آپاندیسیت در داخل یک ساک فتق اینگوینال رخ داده بود، به همین دلیل امروزه وجود آپاندیس در ساک فتق را به نام او می‌شناسند.

اینکارسراسیون، استرانگولاسیون و انسداد روده

زمانی که محتویات فتق در درون ساک گیر کرده و به داخل شکم بازنگردند، اینکارسراسیون (Incarceration) رخ داده است. این وضعیت شایع‌ترین علت انسداد روده باریک (SBO) در افرادی است که سابقه جراحی شکم ندارند. اگر خونرسانی به این بافت گیر افتاده قطع شود، وضعیت به استرانگولاسیون (Strangulation) تبدیل می‌شود که یک اورژانس جراحی تهدیدکننده حیات است.

علائم هشداردهنده استرانگولاسیون

پزشک باید نسبت به علائمی همچون درد شدید و ناگهانی، تندرنس (درد هنگام لمس) روی توده فتق، تغییر رنگ پوست (بنفش یا قرمز تیره)، تب، افزایش ضربان قلب و بالا رفتن سطح لاکتات خون حساس باشد. وجود این علائم نشان‌دهنده نکروز بافت است.

در صورت وجود علائم استرانگولاسیون، جااندازی دستی فتق مطلقاً ممنوع است؛ زیرا خطر بازگرداندن روده سیاه شده (نکروتیک) به داخل شکم وجود دارد.

مدیریت و جااندازی

در فتق‌های اینکارسره حاد بدون علائم استرانگولاسیون، ابتدا تلاش برای جااندازی دستی انجام می‌شود. اگر موفقیت‌آمیز باشد، بیمار باید ۱۲ تا ۲۴ ساعت تحت نظر باشد و پیش از ترخیص جراحی شود. یک مورد نادر و خطرناک، Reduction en masse است؛ حالتی که فتق ظاهراً جا می‌رود اما در واقع ساک و محتویات گیر افتاده آن، با هم به زیر دیواره شکم رانده شده‌اند و همچنان در خطر نکروز هستند.

برای مثال، یک شیرخوار ۸ ماهه با فتق گیر افتاده که با مانور دستی جا می‌رود، نباید فوراً ترخیص شود؛ بلکه باید جهت اطمینان از سلامت روده، حداقل یک شب در بیمارستان بستری بماند.

واژگان کلیدی

اینکارسراسیون (Incarceration)
گیر افتادن محتویات فتق در داخل ساک به گونه‌ای که با مانور دستی به جای خود باز نگردد.
استرانگولاسیون (Strangulation)
قطع خونرسانی به محتویات فتق که منجر به ایسکمی، نکروز و احتمالاً مرگ بافت می‌شود.
Reduction en masse
جااندازی کاذب که در آن کیسه فتق همراه با محتویات مسدود شده آن به داخل فضای پیش‌صفاقی رانده می‌شود.

اشتباه‌های رایج

  • تلاش برای جااندازی دستی فتق وقتی پوست روی آن بنفش شده یا بیمار تب دارد؛ این کار می‌تواند باعث پریتونیت شود.
  • تصور اینکه چسبندگی شایع‌ترین علت انسداد روده در همه افراد است؛ در افراد بدون سابقه جراحی، فتق اینکارسره شایع‌ترین است.
  • ترخیص زودهنگام بیماران پس از جااندازی موفق فتق اینکارسره بدون دوره مشاهده.

جمع‌بندی این مفهوم

  • فتق اینکارسره شایع‌ترین علت انسداد روده باریک در بیماران بدون سابقه جراحی قبلی است.
  • تغییر رنگ پوست، تب، تاکی‌کاردی و تندرنس شدید نشانه‌های قطعی استرانگولاسیون و لزوم جراحی اورژانسی هستند.
  • پس از جااندازی موفق فتق اینکارسره، بیمار باید ۱۲ تا ۲۴ ساعت برای بررسی عوارض تأخیری تحت نظر باشد.
  • موقعیت Reduction en masse یک وضعیت خطرناک است که در آن انسداد علیرغم جااندازی ظاهری برطرف نشده است.
  • در کودکان با فتق نافی استرانگوله (همراه با استفراغ صفراوی)، اکسپلور اورژانسی ضرورت دارد.

نکتهٔ تکمیلی

چرا افزایش لاکتات در فتق‌های استرانگوله مهم است؟ وقتی خونرسانی به قسمتی از روده قطع می‌شود، سلول‌ها اکسیژن کافی دریافت نمی‌کنند و مجبور به «متابولیسم بی‌هوازی» می‌شوند. محصول جانبی این فرایند، اسید لاکتیک است. بنابراین بالا رفتن لاکتات در خون یکی از نشانه‌های جدی آزمایشگاهی است که به جراح هشدار می‌دهد بخشی از روده در حال مرگ است و زمان بسیار اندکی برای نجات آن باقی مانده است.

فتق‌های انسیزیونال، دیاستاز و عوارض جراحی

فتق انسیزیونال (Incisional hernia) در محل برش جراحی قبلی ایجاد می‌شود. این فتق برخلاف تصور، محدود به خط وسط نیست و در هر نقطه‌ای از شکم که برشی ایجاد شده باشد، ممکن است رخ دهد. چاقی شدید (Morbid Obesity) بزرگ‌ترین عامل خطر برای عود این فتق‌ها پس از ترمیم است.

تشخیص افتراقی مهم: دیاستاز رکتوس

دیاستاز رکتوس (Diastasis recti) نباید با فتق اشتباه گرفته شود. در این حالت عضلات شکم از هم فاصله می‌گیرند اما نقص واقعی در فاشیا وجود ندارد و صرفاً Linea alba کشیده شده است. چون سوراخی وجود ندارد، هیچ خطر اینکارسراسیون یا استرانگولاسیونی بیمار را تهدید نمی‌کند و جراحی معمولاً ضرورتی ندارد.

ویژگی فتق انسیزیونال دیاستاز رکتوس
نقص فاشیا دارد ندارد
خطر گیر افتادن بالا صفر
نیاز جراحی اغلب نیاز دارد زیبایی / فیزیکی

عوارض و بهینه‌سازی پیش از عمل

شایع‌ترین عارضه جراحی فتق، درد مزمن (Chronic pain) است که اغلب به دلیل آسیب اعصابی مثل ایلیواینگوینال رخ می‌دهد. آسیب این عصب باعث درد تیرکشنده به بیضه یا لبیا و بی‌حسی در سمت مدیال ران می‌شود. برای کاهش عوارض و احتمال عود، کاهش وزن و کنترل دیابت (رساندن HbA1C به زیر ۷) قبل از عمل الزامی است.

در فتق‌های Sliding، بخشی از دیواره ساک را ارگان‌های شکمی تشکیل می‌دهند؛ باز کردن اشتباهی ساک در این فتق‌ها می‌تواند باعث سوراخ شدن روده یا مثانه شود.

واژگان کلیدی

دیاستاز رکتوس (Diastasis recti)
فاصله گرفتن عضلات راست شکمی به دلیل کشیدگی خط سفید (Linea alba) بدون وجود نقص واقعی در فاشیا.
فتق اسلایدینگ (Sliding hernia)
فتقی که در آن بخشی از دیواره ساک فتق از یک ارگان داخل شکمی (مانند کولون یا مثانه) تشکیل شده است.
عصب ایلیواینگوینال
عصبی که در جراحی باز فتق بیشتر آسیب می‌بیند و مسئول حس ناحیه مدیال ران و اسکروتوم/لبیا است.

اشتباه‌های رایج

  • جراحی غیرضروری برای دیاستاز رکتوس به گمان اینکه خطر استرانگولاسیون دارد.
  • عدم کنترل وزن بیمار پیش از جراحی؛ چاقی شدید ریسک فاکتور اول عود فتق است.
  • انتظار بی‌حسی لترال ران در آسیب عصب ایلیواینگوینال؛ بی‌حسی در سمت مدیال ران رخ می‌دهد.
  • تصور اینکه سابقه استومای قبلی همیشه خطر عفونت را زیاد می‌کند؛ فقط آلودگی فعال در زمان عمل خطرناک است.

جمع‌بندی این مفهوم

  • چاقی شدید مهم‌ترین عامل خطر قابل اصلاح برای جلوگیری از عود فتق پس از جراحی است.
  • دیاستاز رکتوس یک نقص فاسیایی نیست و عوارضی مانند انسداد یا استرانگولاسیون ندارد.
  • درد مزمن، و نه عود، شایع‌ترین عارضه پس از جراحی ترمیم فتق کشاله ران محسوب می‌شود.
  • کنترل قند خون و رساندن HbA1C به کمتر از ۷ درصد پیش از جراحی الکتیو ضروری است.
  • فتق‌های کوچک دیواره شکم به دلیل دهانه تنگ، ریسک عوارض بیشتری نسبت به فتق‌های بزرگ دارند.

نکتهٔ تکمیلی

شاید تعجب کنید که چرا فتق‌های کوچک خطرناک‌تر از فتق‌های بزرگ هستند؟ این یک پارادوکس جالب در جراحی است. یک فتق بسیار بزرگ (مانند فتق‌های غول‌آسا) اجازه می‌دهد احشاء به راحتی به کیسه فتق وارد و از آن خارج شوند (قابلیت جااندازی بالا). اما در یک فتق با دهانه کوچک، روده به سختی وارد می‌شود و به محض ورود، دهانه تنگ مانند یک «تورنیکه» عمل کرده و راه بازگشت و جریان خون را می‌بندد.

خلاصهٔ درس

فتق‌های شکم را بشناس!

Surgery · Abdominal Wall Hernias

سوراخ میوپکتینال و آناتومی شکم

  • سوراخ میوپکتینال: فضای شامل کانال اینگوینال و حلقه فمورال
  • فاشیای ترانسورسالیس: داخلی‌ترین لایه فاشیایی درست پشت عضله ترانسورسوس
  • ضعف در فاشیای ترانسورسالیس: عامل اصلی بروز برخی فتق‌های شکمی
  • محل بروز: فتق اینگوینال همیشه در بالای لیگامان اینگوینال رخ می‌دهد
  • فتق فمورال: برعکس فتق اینگوینال، در زیر لیگامان اینگوینال ظاهر می‌شود
سوراخ میوپکتینال (Myopectineal orifice)
محل عبور فتق‌ها

نکته: نام فتق Pantaloon از تشابه کیسه‌ها به دو پاچه شلوار گرفته شده است.

انواع فتق‌های اینگوینال

  • فتق غیرمستقیم: ناشی از نقص مادرزادی و بازماندن پروسسوس واژینالیس است
  • محل بروز فتق غیرمستقیم: از طریق حلقه داخلی کانال اینگوینال رخ می‌دهد
  • فتق مستقیم: ناشی از ضعف اکتسابی دیواره خلفی در مثلث هسلباخ است
  • سن شایع بروز: فتق غیرمستقیم در کودکی و جوانی و مستقیم در سالمندی است
  • فتق پانتالون (Pantaloon): بروز همزمان مستقیم و غیرمستقیم در یک سمت
مثلث هسلباخ (Hesselbach triangle)
ناحیه دیواره خلفی و محل فتق مستقیم

نکته: تقریباً تمام فتق‌های اینگوینال در کودکان مادرزادی و از نوع غیرمستقیم هستند.

فتق‌های خاص شکم و روده

  • فتق فمورال: در سمت مدیال عروق فمورال و دارای ریسک بالای استرانگولاسیون
  • محتوای خاص: فتق Amyand حاوی آپاندیس و فتق Littre حاوی دیورتیکول مکل است
  • فتق Richter: درگیری بخشی از جدار روده ← بدون ایجاد انسداد کامل لومن
  • فتق اشپیگل: در لبه لترال عضله رکتوس و فاقد توده واضح قابل لمس است
  • فتق ابتوراتور: شایع در زنان مسن لاغر و همراه با نشانه Howship-Romberg
Howship-Romberg sign
درد ناحیه مدیال ران هنگام روتاسیون مدیال

نکته: اولین آپاندکتومی تاریخ در سال ۱۷۳۵ روی پسری با آپاندیسیت درون ساک فتق رخ داد.

اینکارسراسیون و استرانگولاسیون

  • اینکارسراسیون: شایع‌ترین علت انسداد روده باریک در افراد بدون سابقه جراحی
  • استرانگولاسیون: قطع خونرسانی به محتویات فتق ← ایسکمی، نکروز و مرگ بافت
  • علائم استرانگولاسیون: درد شدید، تندرنس توده، تغییر رنگ پوست، تب و تاکی‌کاردی
  • منع جااندازی: در صورت وجود علائم استرانگولاسیون، مانور دستی مطلقاً ممنوع است
  • مراقبت پس از جااندازی: در صورت موفقیت، بیمار باید ۱۲ تا ۲۴ ساعت تحت نظر باشد
استرانگولاسیون (Strangulation)
قطع خونرسانی به فتق که منجر به نکروز می‌شود

نکته: افزایش لاکتات خون در فتق استرانگوله، نشانه متابولیسم بی‌هوازی روده در حال مرگ است.

فتق انسیزیونال، دیاستاز و عوارض

  • فتق انسیزیونال: در محل هر برشی رخ داده و چاقی شدید عامل اصلی عود آن است
  • دیاستاز رکتوس: فاصله گرفتن عضلات بدون نقص فاشیایی است و خطر گیر افتادن ندارد
  • درد مزمن: شایع‌ترین عارضه جراحی فتق است که معمولاً به دلیل آسیب اعصاب رخ می‌دهد
  • عصب ایلیواینگوینال: آسیب آن سبب بی‌حسی مدیال ران و درد تیرکشنده به بیضه می‌شود
  • آماده‌سازی قبل عمل: کنترل HbA1C زیر ۷ و کاهش وزن بیمار الزامی است
دیاستاز رکتوس (Diastasis recti)
فاصله عضلات راست شکم بدون نقص فاشیا

نکته: دهانه تنگ در فتق‌های کوچک مانند یک تورنیکه عمل کرده و خطر نکروز را افزایش می‌دهد.

نکات کلیدی آزمون

  • فتق Pantaloon ترکیب مستقیم و غیرمستقیم است، نه مستقیم و فمورال.
  • تقریباً تمام فتق‌های کودکان از نوع غیرمستقیم هستند، نه مستقیم.
  • فتق Littre حاوی دیورتیکول مکل است، در حالی که فتق Amyand حاوی آپاندیس است.
  • فتق Richter معمولاً باعث انسداد کامل روده نمی‌شود.
  • در افراد بدون سابقه جراحی، فتق اینکارسره شایع‌ترین علت انسداد روده است، نه چسبندگی.
  • آسیب عصب ایلیواینگوینال باعث بی‌حسی سمت مدیال ران می‌شود، نه لترال.

یک تست از این درس

خودت را بسنج

در ارتباط با فتق‌های انسیزیونال، فتق نافی علامت‌دار و رویکردهای درمانی آن‌ها، کدام مورد درست است؟

  1. فتق‌های انسیزیونال می‌توانند در هر قسمتی از دیواره شکم و روی محل برش جراحی قبلی ایجاد شوند، اما خطر بروز انسداد یا استرانگولاسیون در موارد اینکارسره کمتر از فتق‌های قابل جااندازی است.
  2. در دختر ۲ ساله‌ای با فتق نافی همراه با استفراغ صفراوی و توده سفت و تندر ناف، به علت احتمال عود بالا، تلاش برای جااندازی دستی تحت بیهوشی ارجح بر اکسپلور جراحی اورژانسی است.
  3. فتق‌های کوچک دیواره شکم ریسک بالاتری برای بروز عوارض نسبت به موارد بزرگ‌تر دارند، بنابراین رویکرد انتظار هوشیارانه معمولاً به عنوان اقدام اول در مدیریت فتق‌های کوچک توصیه می‌شود.
  4. فتق‌های انسیزیونال در محل برش‌های قبلی ایجاد شده و محدود به خط وسط شکم نیستند، و خطر عوارض انسدادی در شرایط اینکارسره بودن فتق به طور قابل توجهی بیش از موارد قابل جااندازی است.
دیدن پاسخ و توضیح

پاسخ درست: گزینه ۴

فتق‌های انسیزیونال (Incisional) در هر قسمتی از دیواره شکم که برش جراحی قبلی وجود داشته باشد ممکن است رخ دهند و محدود به خط وسط نیستند. همچنین فتق‌های انسیزیونال اینکارسره نسبت به فتق‌های قابل جااندازی، خطر بالاتری برای بروز انسداد روده و استرانگولاسیون دارند. پس گزینه چهارم درست است. بررسی سایر گزینه‌ها: گزینه اول: خطر انسداد و استرانگولاسیون در فتق‌های اینکارسره بسیار بیشتر از موارد قابل جااندازی است. گزینه دوم: وجود توده سفت، تندرنس واضح و استفراغ صفراوی در کودک نشان‌دهنده استرانگولاسیون فتق نافی است و اکسپلور اورژانسی (Emergent exploration) بدون اتلاف وقت الزامی است. گزینه سوم: فتق‌های کوچک به دلیل خطر بالاتر عوارض، کاندید انتظار هوشیارانه نیستند و رویکرد فعال‌تری برای ترمیم آن‌ها لازم است.

درس‌های دیگر این بخش · جراحی